Mocowania w ścianach ceramicznych. Rozwiązania dla nowoczesnego budownictwa

mgr inż. Marcin Jaczewski

Mocowania w ścianach ceramicznych zdaniem niektórych są trudne i nietrwałe. Bez problemu właściwe rozwiązanie znajdą specjaliści od ceramiki budowlanej i techniki zamocowań budowlanych.

Pustaki ceramiczne stały się popularnym materiałem budowlanym, na którym opierają się systemy budowy ciepłych i nowoczesnych domów. Główną zaletą rozwiązań ceramicznych jest ich komplementarność oraz modułowość. Z takich pustaków można wybudować każdy rodzaj ściany. Idea ceramicznej architektury promowana jest na całym świecie i przyciąga coraz większą liczbę zwolenników.

Struktura pustaków z ceramiki poryzowanej zapewnia bardzo dobre parametry fizyczne, takie jak chociażby doskonałą wytrzymałość czy izolacyjność termiczną i akustyczną. Często jednak można spotkać się z opinią, jakoby mocowanie w pustakach ceramicznych było trudne i nieprzynoszące oczekiwanych rezultatów. Za sprawą pustych przestrzeni wydaje się, że montaż nie będzie skutkował trwałym połączeniem. Z pomocą przychodzą wtedy specjaliści od ceramiki budowlanej oraz od technik zamocowań budowlanych, którzy bez problemu znajdują właściwe rozwiązania.

Łączniki rozporowe

Gdy mamy do czynienia z małymi lub średnimi obciążeniami (max. do 50 kg) najwygodniejsze i najskuteczniejsze do wykonania mocowania w ścianach ceramicznych pozostają łączniki rozporowe, potocznie zwane kołkami rozporowymi, które zapewniają możliwość natychmiastowego obciążenia. Łącznik tego typu składa się z tulei (popularnie nazywanej koszulką) oraz wkręta.

mocowania-w-scianachTuleja tworzywowa ma kształt walca o średnicy od 5 do 16 mm. Na jej powierzchni znajdują się nacięcia, które zaprojektowane są tak, aby podczas wkręcania doszło do maksymalnego docisku koszulki do ścian otworu. W przypadku łączników do montażu w podłożu z pustkami mamy do czynienia z zamocowaniem kształtowym. Oznacza to, że koszulka skonstruowana jest tak, aby podczas montażu jej kształt mógł się zmieniać, dostosowując się do pustych przestrzeni.

Do produkcji części tworzywowej łącznika najczęściej stosuje się polipropylen (PP), polietylen (PE) lub poliamid (PA), czyli nylon. Niewątpliwie najtrwalszym materiałem jest poliamid, który ze względu na swoje właściwości fizyczne, m.in. elastyczność, dużą odporność termiczną oraz wytrzymałość na promieniowanie UV, jest idealnym rozwiązaniem dla producentów systemów zamocowań.

Wkręt ze stali węglowej lub hartowanej w procesie produkcji pokrywa się warstwą ocynku metodą elektrochemiczną. Dzięki temu jest odporny na zmienne warunki środowiska zewnętrznego. Gdy łącznik będzie używany w wyjątkowo niesprzyjających warunkach, warto wybrać ten z wkrętem ze stali nierdzewnej A2 lub kwasoodpornej A4. Łby wkrętów mogą mieć różne zakończenia: krzyżowe, tx, klucz – w zależności od typu i rozmiaru łącznika.

Łączniki rozporowe umożliwiają mocowanie m.in.:

  • anten,
  • rolet i markiz,
  • bram garażowych,
  • okien i drzwi,
  • szafek i półek, elementów ogrodzeń,
  • opraw oświetleniowych.

Mocowania w ścianach ceramicznych – 5 kroków do prawidłowego doboru łącznika ramowego

Aby w prawidłowy sposób dobrać łącznik rozporowy, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów. Jeżeli odpowiemy sobie na na konkretne pytania, dobierzemy łącznik, który idealnie sprawdzi się podczas zaplanowanego montażu.

Po pierwsze: określić rodzaj mocowanego elementu!

Przede wszystkim trzeba wiedzieć, co jest montowane. Roleta, brama garażowa, a może półka na książki? Rodzaj elementu, który jest do zamocowania w ścianie ceramicznej, warunkuje rodzaj wybranego łącznika i sposób montażu (przelotowy czy wstępny). Istotną informacją jest też charakter zamocowania. Wyróżnia się tu dwa rodzaje zamocowań:

  • konstrukcyjne – odpowiedzialne za większe obciążenia, są to mocowania konstrukcji fasad wentylowanych i pod suchą zabudowę oraz okien, drzwi i ciężkich elementów wyposażenia, a także łączenie elementów konstrukcji (belki, słupy, murłaty);
  • niekonstrukcyjne – związane z lekkimi elementami wykończenia i wyposażenia wnętrz, takimi jak listwy, obrazki, ramki.

Dla zamocowań konstrukcyjnych należy wybierać łączniki większych średnic: 10 mm, 12 mm i większe. Dla zamocowań lekkich – niekonstrukcyjnych – możemy stosować łączniki o średnicy od 5 do 8 mm.

Po drugie: określić rodzaj i wartość obciążenia łącznika!

mocowanie-w-scianach-3Podczas pracy na łącznik będą działać różne obciążenia. Pod uwagę należy wziąć chociażby wagę elementu, który trzeba zamocować. Od tego, czy jest on ciężki czy nie, zależy, jaki łącznik zapewni bezpieczeństwo mocowania. Obciążenie może być trojakiego rodzaju:

  • rozciągające – skierowane zgodnie z osią łącznika, wyrywające łącznik z podłoża;
  • ścinające – skierowane prostopadle do osi łącznika;
  • zginające – wynik działania siły ścinającej na pewnym ramieniu, np. w przypadku montażu grubszych elementów.

Podczas szacowania obciążenia łącznika należy uwzględnić ciężar samej konstrukcji oraz obciążenie, które na tej konstrukcji może wystąpić podczas eksploatacji (np. siła ssąca wiatru). I tak np. dobierając łącznik na cele gospodarcze (montaż szafek, półek czy karniszy) oprócz ciężaru samego elementu powinniśmy zwrócić uwagę na obciążenie dodatkowe, takie jak wyposażenie szafek, ciężar książek na półkach, ciężar zasłon, obciążenie wiatrem dla anten satelitarnych itp.

Dla obciążeń tylko rozciągających można wybierać, w zależności od obciążenia, łączniki o średnicach 8, 10, 12 mm. Dla obciążeń mieszanych (rozciąganie, ścinanie, zginanie) należy natomiast wybierać łączniki z grubszym przekrojem poprzecznym wkręta – średnice łączników od 10 mm wzwyż. Katalogi i karty techniczne najczęściej podają nośność łączników w kiloniutonach [kN]. Możemy je w uproszczony sposób przeliczyć na kilogram obciążenia, pamiętając, że 1 kN to siła z jaką ziemia przyciąga ciało o masie 100 kg (1 kN=100 kg masy).

Po trzecie: określić rodzaj podłoża!

Wytyczne ETAG 020 określają różne rodzaje podłoża, z którymi możemy zetknąć się podczas montażu. Poszczególne podłoża są przyporządkowane określonym kategoriom (A, B, C, D). Gdy mamy do czynienia z ceramiką poryzowaną podłoże oznaczone jest symbolem C.

Po czwarte: określić miejsce zamocowania!

Montaż odbędzie się wewnątrz domu czy w ogrodzie? Będziemy mocować półkę na książki w salonie czy antenę na zewnętrznej elewacji budynku, narażonej na zmienne warunki atmosferyczne, takie jak słońce, deszcz, śnieg? To, gdzie odbędzie się montaż, warunkuje dobór łącznika z odpowiednią powłoką antykorozyjną.

Przykłady miejsc zastosowaniaKategoria korozyjnaRodzaj powłoki
na zewnątrzwewnątrz
Pomieszczenia ogrzewane z czystą atmosferą (biura, sklepy, mieszkania, szkoły)C1
Tereny wiejskieBudynki nie ogrzewane gdzie może mieć miejsce kondensacja (hale sportowe, magazyny)C2
Tereny miejskie i przemysłowe, średnie zanieczyszczenie tlenkiem siarki, małe zasoleniePomieszczenia o dużej wilgotności (zakłady spożywcze, pralnie)C3
Obszary przemysłowe i przybrzeżne o średnim zasoleniuZakłady chemiczne, pływalnie, stocznie, lakiernieC4
Obszary przemysłowe o dużej wilgotności i agresywnej atmosferze o dużym zasoleniuPomieszczenia z ciągłą kondensacja pary o dużym zanieczyszczeniuC5-I, C5-M

 

Po piąte: określić sposób montażu łączników!

Do wyboru mamy:

  • montaż wstępny,

mocowanie-w-scianach

  • montaż przelotowy,

mocowania-w-scianach-ceramicznych

  • wiercenie z udarem (obrotowo – udarowe),

wiercenie-z-udarem

  • wiercenie bez udaru (obrotowe).

mocowania-w-scianach-ceramicznych

I tu również wybór jest oczywisty: w przypadku montażu w ceramice jedynym słusznym sposobem montażu jest wiercenie bezudarowe.

Technika mocowania w ścianie ceramicznej

Ze względu na wewnętrzną strukturę pustaka najważniejszym elementem montażu w ceramice poryzowanej jest właściwy sposób wiercenia otworów. Do ich wykonania używamy wiertarek przewodowych lub akumulatorowych z wyłączonym udarem. W wyniku bezudarowego wiercenia (wiercenie obrotowe) otrzymujemy precyzyjnie wykonany otwór o średnicy wiertła. Włączenie udaru mogłoby natomiast stać się przyczyną rozbicia ścianek wewnętrznych pustaka, co skutkowałoby zmniejszeniem lub nawet całkowitą utratą nośności połączenia.

W przypadku łączników rozporowych montaż przebiega standardowo. Należy więc:

  1. bez użycia udaru wykonać w podłożu otwór o określonej średnicy;
  2. oczyścić otwór – w przypadku ceramiki nie jest to jednak konieczne, ale ma szczególne znaczenie w przypadku podłoży pełnych;
  3. umieścić w otworze plastikową koszulkę;
  4. wkrętarką z nastawnym momentem obrotowym wkręcić w zamontowaną koszulkę odpowiedni wkręt.

Produkty rekomendowane do mocowania ścianach ceramicznych

KPS-FAST/KPR-FAST

Montaż przelotowy

Grupa kołków KPS-FAST oraz KPR-FAST to produkty doskonale sprawdzające się w pustych przestrzeniach. Są to łączniki do zamocowań konstrukcyjnych. Dzięki redukcji gwintu możliwe jest precyzyjne wprowadzenie wkręta w koszulkę. Łącznik KPR-FAST posiada wkręt z łbem podkładowym dającym możliwość mocowania elementów metalowych, natomiast łącznik KPS-FAST posiada wkręt z łbem stożkowym, który zapewnia poprawny montaż elementów drewnianych. Gniazdo TX gwarantuje optymalne przeniesienie momentu obrotowego. Produkty z tej grupy dają także możliwość montażu w strefie zarysowanej betonu.

SFX

Montaż wstępny

Kolejnym produktem idealnie sprawdzającym się w przypadku montażu w ceramice są koszulki uniwersalne SFX. Koszulka wykonana z najwyższej jakości nylonu została skonstruowana tak, aby dopasowywać się do podłoża. Tuleja gwarantuje zawiązanie supła w przypadku pustych przestrzeni, a co za tym idzie – zwiększenie powierzchni docisku. Średnica początkowa koszulki została pomniejszona w stosunku do średnicy końcowej, co ułatwia umieszczenie jej w otworze. Na koszulce znajdują się specjalne wypusty stabilizujące kołek w otworze oraz płetwy zapobiegające obrotowi koszulki w podłożu podczas montażu. Łącznik można stosować do wszystkich podłoży. W zależności od tego, co i gdzie mocujemy, do wyboru mamy kombinacje koszulki SFX z różnymi wkrętami: SFXP (łeb stożkowy), SFXK (łeb sześciokątny) oraz z różnego typu hakami: SFXL – hak prosty, SFXC – hak półpełny oraz SFXO – hak pełny.

RU

Montaż wstępny

Ten uniwersalny łącznik rozporowy posiada koszulkę charakteryzującą się płetwami przytrzymującymi – stanowią one wypustki blokujące łącznik w fazie wkręcania wkręta. Wkręt z łbem stożkowym gwarantuje pewny docisk mocowanego elementu. Dostępne są również wersje łącznika z hakami: prostym (RUL), półpełnym (RUC) i pełnym (RUO).

KW

Montaż wstępny

Uniwersalny łącznik rozporowy KW posiada wkręt z łbem stożkowym. Na koszulce łącznika znajdują się płetwy przytrzymujące, podobnie jak w łączniku RU blokują one łącznik w fazie wkręcania wkręta. Podczas montażu łącznika w materiałach z pustkami koszulka zwija się w tzw. „supeł”, co zwiększa powierzchnię docisku i gwarantuje pewny montaż.

GKW

Montaż wstępny

W przypadku podłoży z pustkami idealnie sprawdza się wkręt GKW, który stworzony jest do zamocowań w lekkich podłożach: pustakach ceramicznych oraz płytach g-k. Łącznik posiada wkręt z łbem stożkowym, co gwarantuje pewny docisk mocowanego elementu.

Wszystkie zamocowania posiadają koszulki wykonane z nylonu. Oznacza to, że charakteryzują się one dużą elastycznością, ułatwiają zatem prawidłowe i stabilne rozparcie w pustakach poryzowanych.

Przedstawione łączniki idealnie sprawdzają się podczas montażu w ceramice. Ich specjalne, unikalne konstrukcje uwzględniają parametry podłoża.

Najczęstsze błędy podczas montażu łączników rozporowych w ceramice

Dobór niewłaściwego łącznika do podłoża, do którego nie został on przeznaczony

Stosowanie udaru podczas wiercenia w pustakach ceramicznych, który niszczy ścianki i nie daje pewności poprawnego montażu łącznika. To samo dotyczy wiercenia w cegłach dziurawkach i gazobetonie.

Za duży moment obrotowy podczas wkręcania. Powoduje to urywanie się wkrętów.

Odpowiednie dopasowanie łącznika do podłoża oraz rodzaju mocowania, a także postępowanie według zasad prawidłowego montażu dają pewność, że połączenie będzie trwałe i bezpieczne. Warto w tym miejscu dodać, że wszystkie łączniki rozporowe o średnicy nominalnej koszulki równej lub większej 8 mm powinny posiadać aprobatę techniczną. Jest to związane z przepisami dotyczącymi wyrobów budowlanych, które mają wpływ na spełnienie przez obiekty budowlane, jak również ich części i wyposażenie, wymagań podstawowych w zakresie nośności i stateczności. Podczas zakupów musimy zatem kontrolować, czy wyroby posiadają odpowiednie dopuszczenia do stosowania w budownictwie. Tylko takie łączniki zapewnią nam prawidłowe mocowanie oraz – co najważniejsze – bezpieczeństwo.

Materiał udostępniony przez firmę Klimas Wkręt-met


Sławomir Zawadzki, doradca techniczno-handlowy
tel. kom. 604 465 926,
e-mail: [email protected]
www.wienerberger.pl